Dự Nhượng
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử Trung Quốc thời Xuân Thu: Dự Nhượng là một nghĩa sĩ nổi tiếng với lòng trung thành tuyệt đối và quyết tâm báo thù cho chủ là Trí Bá, bất chấp mọi hiểm nguy và hy sinh bản thân. Câu chuyện về ông trở thành điển tích về chữ "nghĩa" và "trung".
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Lòng trung nghĩa của Dự Nhượng được người đời ca tụng.
- Câu chuyện Dự Nhượng báo thù cho Trí Bá là một bài học về đạo nghĩa chủ tớ.
Các cách sử dụng nâng cao
"Lòng Dự Nhượng": dùng để ví với lòng trung thành sắt son, sẵn sàng hy sinh vì chủ, vì nghĩa.
- Anh ấy có lòng Dự Nhượng, suốt đời tận tụy phục vụ công ty.
"Chí Dự Nhượng": chỉ ý chí kiên cường, quyết tâm theo đuổi mục đích đến cùng, bất chấp khó khăn.
- Với chí Dự Nhượng, ông ấy đã theo đuổi vụ án trong suốt mười năm.
Biến thể và từ gần giống
- Nghĩa sĩ (danh từ): người có khí tiết, hành động vì nghĩa.
- Trung thần (danh từ): bề tôi hết lòng trung thành với vua/chủ.
Từ đồng nghĩa
- Tráng sĩ: người có chí khí mạnh mẽ, hành động vì nghĩa lớn (tuy không hoàn toàn đồng nghĩa nhưng cùng trường nghĩa).
- Nghĩa sĩ: (xem ở mục trên).
Thành ngữ liên quan
"Dự Nhượng thích sam": Điển tích chỉ việc Dự Nhượng đâm vào chiếc áo của Triệu Tương Tử để thỏa chí báo thù. Ngày nay thường dùng để ví với việc báo thù hoặc thể hiện lòng quyết tâm một cách tượng trưng.
- Hành động của hắn chỉ là "Dự Nhượng thích sam", không làm tổn hại thực sự nhưng để thể hiện thái độ.
"Nuốt than, sơn mình như Dự Nhượng": Chỉ sự quyết tâm cao độ, chấp nhận chịu đựng đau đớn, hủy hoại hình hài bản thân để đạt được mục đích.
- Để vào được hang ổ của tội phạm, anh điều tra viên đã phải nuốt than, sơn mình như Dự Nhượng.
- Người nước Tấn, trước thờ Phạm Trung Hàn nhưng không ai biết đến. Dự Nhượng bỏ đi theo Trí Bá, được Trí Bá rất yêu quý và tôn trọng. Đến khi Trí Bá bị Triệu Tương Tử giết, Dự Nhượng trốn vào núi quyết báo thù cho Trí Bá. ông đổi tên họ, làm người khổ dịch lẽn vào cung dọn nhà xí, trong mình dấu sẳn cái Chủy thủ để đâm tương Tử. Tương Tử vào nhà xí, bắt chột dạ mới hỏi người khổ dịch đang dọn nhà xí thì ra đó là Dự Nhượng, khám trong người có binh khí, Dự Nhượng nói: "Ta muốn báo thù cho Trí Bá". Tả hữu muốn giết, Tương tử nói: "Hắn là người có nghĩa, ta chỉ cần cẩn thận tránh hắn là đủ. Vả chăng Trí Bá chết chẳng có con cái gì, hắn báo thù cho chủ vậy hắn là người hiền trong thiên hạ." Cuối cùng tha cho đi
- ít lâu sau, Dự Nhượng lại sơn mình làm người hủi, nuốt than làm người câm khiến không ai nhận ra hình dạng kể cả vợ con và bạn bè. Một hôm, ông dò biết Tương Tử sắp đi chơi bèn nấp dưới cầu chỗ Tương Tử phải đi qua. Khi đến cầu, con ngựa thốt nhiên sợ hãi lồng lên. Tương Tử nói "Đây chắc là Dự Nhượng rồi". Rồi sai người tìm dưới gầm cầu quả bắt được Dự Nhượng. ông bèn trách Dự Nhượng: Nhà ngươi đã từng thờ Phạm Trung Hàn, Trí Bá diệt họ thế mà ngươi chẳng báo thù cho họ lại còn phải gửi mình làm tôi cho Trí Bá. Nay Trí Bá chết rồi, tại sao nhà ngươi lại một mình vì hắn mà báo thù sâu sắc như vậy ?" Dự Nhượng đáp: "Trước tôi có thờ Phạm Trung Hàn thực, nhưng Phạm Trung Hàn đãi tôi như bọn tầm thường nên lấy cách tầm thường mà ở lại. Sau tôi thờ Trí Bá, Trí Bá đãi tôi vào bậc quốc sĩ nên tôi lấy cách quốc sĩ mà ở lại."
- Triệu Tương Tử thở dài, ngậm ngùi khóc mà rằng: "Dự Nhượng, nhà ngươi vì Trí Bá mà báo thù, nay danh cũng đã thành rồi, quả nhân tha cho nhà ngươi như thế cũng đã đủ, nhà ngươi hãy tự liệu lấy, quả nhân không tha cho nhà ngươi nữa."
- Dự Nhượng nói: "Việc ngày hôm nay cố nhiên tôi xin chịu chết, nhưng nhà vua cho tôi xin cái áo của ngài, để tôi được thỏa ý định báo thù, tuy chết mà cũng không ân hận." Tương Tử khen là người có nghĩa và sai người cầm áo đưa cho Dự Nhượng. Dự Nhượng tuốt kiếm, nhảy lên đâm 3 lần và nói: "Ta có thể chết để báo ơn Trí Bá được rồi !". Nói đoạn phục gươm tự sát